Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In het risicoregister maken we een overzicht van alle bekende risico’s binnen de organisatie. Deze beoordelen en analyseren we om te bepalen hoe we met deze risico’s om willen gaan. Voor elk risico wordt een risicoscore bepaald. De risico’s zijn per categorie: aansprakelijkheid, eigendommen, bedrijfsvoering en financieel, bij elkaar opgeteld om een totaalbeeld van de risico’s te geven. Om de grootste risico’s inzichtelijk te maken zijn risico’s met een financieel belang vanaf € 100.000 hieronder verder toegelicht.

Afwezigheid personeel wegens ziekte of anderszins  
Kennis en kunde zijn (tijdelijk) niet beschikbaar waardoor de kwaliteit van de organisatie en de door de organisatie geleverde producten lager worden. Uitgangspunt bij ziekteverzuim is een interne oplossing en geen externe inhuur, afhankelijk van de duur van de afwezigheid en taak. Totstandkoming inschatting: loonsom € 26.935.191 x 6,50% (bron: loonsom begroot 2027; ziekteverzuimpercentage over 2025) = € 1.750.787 Binnen het ziekteverzuim van 6.5% wordt ongeveer 25% vervangen. Dit maakt het financiële risico € 438.000.

WMO-begeleiding en Jeugdhulp  
De ramingen 2026 hebben we zo realistisch mogelijk ingeschat. We lopen het risico dat de aanvragen en de duur van de zorg nog meer toenemen. Daarnaast is er onzekerheid vanwege de transformatie naar specialistische voorzieningen en aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. De hervormingsagenda jeugd moet leiden tot maatregelen die de kosten van jeugdhulp beperken vanaf 2028. Het is onduidelijk wat dit (financieel) voor ons betekent. We schatten het risico in op 15% van € 18.275.000 en de kans hierop op 50%. Dit maakt het financiële risico € 1.371.000.
Hulp bij het huishouden 
De tarieven voor hulp bij het huishouden zijn onderbouwd en reëel. De kosten ramen we € 4.300.000 voor 2027. Er is onzekerheid over de tarieven en onzekerheid of we gaan inlopen op achterblijvende bestedingen, door meer gecontracteerde aanbieders waarmee we beter kunnen voldoen aan alle aanvragen. Het risico dat de kosten verder toenemen ramen we op 5% van € 4.300.000. De kans hierop schatten we in op 50%. Dit maakt het financiële risico € 108.000.
Toename aanvragen bijzondere bijstand/armoedebestrijding 
De uitgaven ramen we op € 2.400.000. Het risico dat de uitgaaf verder stijgt is aanwezig. Dit risico schatten we in op 25% en de kans hierop op 25%. Dit maakt het financiële risico € 150.000
GGD 
In de begroting 2027 van de GGD is rekening gehouden met een gemeentelijke bijdrage. We lopen het risico dat het begrotingsbudget van de GGD niet toereikend is en wij als gemeente daarom meer moeten betalen dan oorspronkelijk begroot. We schatten de kans dat de GGD over het budget heen gaat in op 50%. We verwachten dat als dit gebeurt het zal gaan om een overschrijding van 10% op het totale budget dat wij bijdragen aan de GGD. Dit maakt het financiële risico € 126.000. 

Toerekening apparaatskosten
Er wordt risico gelopen ten aanzien van toegerekende apparaatskosten. Net zoals bij de grondexploitatie komen deze kosten, bij het niet doorgaan van de projecten, ten laste van de exploitatie. Dit risico wordt ingeschat op € 130.000.

Prijsontwikkeling energie 
Met betrekking tot de kosten voor energie bestaat een afhankelijkheid van de energieleverancier over mogelijke prijsverhogingen. We proberen de kosten zo goed mogelijk in te schatten. Het financiële risico schatten we op € 100.000.

Prijsontwikkelingen investeringen 
In het Meerjareninvesteringsplan van de begroting 2027 is voor de periode 2027-2030 een investering van € 91,4 miljoen opgenomen. Dit bedrag is gebaseerd op de laatst bekende prijsgegevens. We ontvangen geregeld signalen dat de prijzen blijven stijgen door onder meer tekort van materialen en grote vraag naar materialen. Ook werken de stijgingen van lonen en energiekosten nog steeds door in de prijzen. De kapitaallasten bedragen in 2030 ruim € 3.500.000. We schatten het risico in op 20% van deze kapitaallasten. Het financiële risico is daarmee € 695.000.

Algemene uitkering 
In de begroting 2027 is de meicirculaire 2026 de basis voor de berekening van de algemene uitkering. We hebben de WOZ-waardes bijgesteld volgens de overzichten van Munitax tot en met 1 juli 2026 en deze waardes geïndexeerd.

Overschotten (of tekorten) uit het BTW-Compensatiefonds (BCF) worden toegevoegd (of onttrokken) aan de algemene uitkering. Het is toegestaan om het overschot van 2025 vanaf 2027 structureel op te nemen, maar dit is onzeker. Wij ramen toch het overschot op basis van de gerealiseerde overschotten 2025. Dit is in overeenstemming met het advies van het ministerie van BZK.

Vooralsnog schatten we het totale risico met betrekking tot de algemene uitkering in op 2,5% van € 85,14 miljoen is € 2.128.000. De kans hierop is 25%. Waarmee het financiële risico € 532.000 is.

De verdeling van het gemeentefonds wordt herzien. Naar aanleiding van het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) is echter besloten dat meer onderzoek nodig is voordat een nieuwe verdeling kan worden ingevoerd. Daarom wordt de herziening niet per 1 januari 2027 volledig doorgevoerd. Het huidige ingroeipad wordt voor 2027 en 2028 bevroren. Wel worden enkele beperkte aanpassingen in het verdeelmodel doorgevoerd. Een volgende stap in de herziening is voorzien per 1 januari 2029.

Dorpshuis Kerstendal
In 2027 subsidiëren we dorpshuis Kerstendal om de renovatie en verduurzaming uit te voeren en ondersteunen hen met expertise. Hiervoor is een bedrag van € 500.000 aan de gemeente gevraagd. De stichting verwacht daarnaast ongeveer € 500.000 aan fondsen te kunnen werven (zoals DUMAVA). Aan de gemeente is gevraagd om borg te staan voor € 500.000 wanneer dorpshuis Kerstendal onverhoopt minder fondsen kan werven dan € 500.000. We schatten de kans dat het niet lukt om de fondsen te verwerven in op 50%. Het financiële risico is hiermee € 250.000.

Wijzigingen
De volgende grote wijzigingen ten opzichte van de jaarrekening 2025 zijn opgenomen in het risicoregister:

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed 2040 energieneutraal vervalt
Eerder was de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed 2040 energie neutraal opgenomen als risico. Op dit moment wordt dit niet meer gezien als een risico, maar een wettelijke taak. De verschillende onderdelen worden dan ook opgenomen in de begroting. Hiermee vervalt een risico dat eerder werd geschat op € 500.000.

Dorpshuis Kerstendal
Het risico zoals hiervoor omschreven voor dorpshuis Kerstendal is dit jaar nieuw ontstaan en opgevoerd in het risicoregister.

Daarnaast zijn twee risico’s financieel veranderd waardoor deze groter (Toerekening apparaatskosten aan projecten) en kleiner (MGR Werkbedrijf en ICT) zijn geworden dan € 100.000. Hierdoor is het overzicht hierboven iets gewijzigd.